τι είναι η εργοθεραπεία;

Η επιστήμη της εργοθεραπείας σύμφωνα με την Παγκόσμια Ομοσπονδία  Εργοθεραπευτών (World Federation of Occupational Therapists – W.F.O.T.) είναι ένα επάγγελμα υγείας το οποίο πραγματεύεται την προώθηση της υγείας και της καλής ποιότητας της ζωής μέσω του έργου. Με άλλα λόγια είναι μία ειδικότητα υγείας που σχετίζεται με την ανάπτυξη της ικανότητας του ατόμου να λειτουργεί ανεξάρτητα και λειτουργικά στο περιβάλλον του.

Οι δραστηριότητες που το άτομο καλείται να επιτελέσει στη ζωή του χωρίζονται σε 3 μεγάλες κατηγορίες:

• Εργασία – Σχολείο

• Δραστηριότητες καθημερινής ζωής

• Ελεύθερος χρόνος

Σε ποιους τομείς παρεμβαίνει η εργοθεραπεία;

• Την Αυτοεξυπηρέτηση του ατόμου και την ανεξαρτητοποίηση του σε δραστηριότητες καθημερινής ζωής όπως η σίτιση, ένδυση-υπόδηση ασφάλεια, μετακίνηση, προσωπική υγιεινή, τουαλέτα.

• Την παραγωγικότητα του ατόμου όπου εκτιμάται η ικανότητά του στον τομέα της εργασίας. Για το παιδί η «εργασία» είναι το παιχνίδι και η μαθησιακή του εξέλιξη.

• Την κινητικότητα του ατόμου, όπου αξιολογείται κυρίως η ικανότητά του να συντονίζει μέρη του σώματος (άνω και κάτω άκρων) λεπτής ή αδρής κινητικότητας.

• Τις αισθητηριακές δεξιότητες του ατόμου όπου εκτιμάται η ικανότητά του στην αντίληψη που έχει με το σώμα του (σωματογνωσία) και το πώς αντιλαμβάνεται τη σχέση του σώματος με το περιβάλλον (κιναισθησία).
  και η στερεογνωσία (προσδιορισμός μεγέθους, υφής και σχήματος αντικειμένου).

  Τη γνωστική ανάπτυξη του ατόμου όπου εκτιμάται η ικανότητά του στην αντίληψη, τη μνήμη, προσοχή – συγκέντρωση, σκέψη, επικοινωνία, κρίση και άλλες νοητικές ικανότητες.

• Τη συμπεριφορά και κοινωνικοποίηση του ατόμου έτσι ώστε να προσαρμόζεται σε μια κατάσταση. Να έχει αυτογνωσία, να συμμετέχει σε δυαδικές και ομαδικές σχέσεις (αλληλοεπίδραση ατόμου με οικείους και αγνώστους). Επίσης να ακολουθεί κανόνες κοινωνικής συμπεριφοράς.

• Τον αισθητηριακό τομέα την εκπαίδευση δηλαδή των αισθητηριακών δεξιοτήτων όπου εστιάζονται σε τρεις βασικές αισθήσεις (απτική, αιθουσαία, ιδιοδεκτική). Επιτρέπει στα παιδιά να αντιλαμβάνονται, να αποτυπώνουν και να αντιδρούν σε περιβαλλοντολογικά ερεθίσματα.

Ο ρόλος του εργοθεραπευτή

Ο εργοθεραπευτής αξιολογεί το παιδί σε διάφορους τομείς εκτέλεσης με βάση τα αναμενόμενα αναπτυξιακά πρότυπα και κρίνει εάν το παιδί είναι ανώριμο ή όχι. Σε περίπτωση που είναι ανώριμο ή εάν εμφανίζονται κάποιες αποκλίσεις, τότε μέσω θεραπευτικών δραστηριοτήτων έχει ως στόχο να επιτύχει το αναμενόμενο επίπεδο εκτέλεσης με βάση την ηλικία κάθε παιδιού.

Ακριβώς επειδή η εργοθεραπεία δεν είναι και δεν λειτουργεί ως μάθημα, αρέσει πολύ στα παιδιά που έρχονται σε επαφή μαζί της. O εργοθεραπευτής χρησιμοποιεί πολλά παιχνίδια, όπως μπάλες, πλαστελίνη, υλικά για κατασκευές και ζωγραφική, παζλ, κούνιες, σχοινάκια κ.ά. Με βασικό άξονα τα παιχνίδια, θα προσπαθήσει να προσεγγίσει το παιδί και να του κεντρίσει το ενδιαφέρον για να κάνει τις δραστηριότητες που θα το βοηθήσουν να συμπληρώσει τις ελλείψεις του.

Πότε πρέπει να πάμε το παιδί μας σε εργοθεραπευτή;

Αν το παιδί μας παρουσιάζει 3 ή περισσότερες από τις παρακάτω δυσκολίες, θα πρέπει να ζητήσουμε μία εργοθεραπευτική αξιολόγηση:

• Δεν παίζει με τα παιχνίδια της ηλικίας του, πράγμα που σημαίνει ότι ένα παιδί μπορεί να μην τα καταφέρνει (π.χ., να είναι λίγο πιο πίσω αναπτυξιακά σε σχέση με την ηλικία του).

• Δυσκολεύεται να αυτοεξυπηρετηθεί.

• Έχει ελαττωμένο μυϊκό τόνο (μοιάζει αδύναμο). Πρόκειται για ένα παιδί που φαίνεται να μην έχει αντοχή, να είναι χαλαρό–πλαδαρό.

• Δυσκολεύεται να υπολογίσει τη θέση του σώματός του στο χώρο (χτυπάει εύκολα). Σπάει συχνά τα παιχνίδια του.

• Δυσκολεύεται να ζωγραφίσει μέσα σε πλαίσιο ή να κόψει με το ψαλίδι στο νηπιαγωγείο.

• Είναι πολύ υπερκινητικό και δεν μπορεί να ησυχάσει.

• Έχει δυσκολίες στο φαγητό, λερώνεται υπερβολικά ή δεν τρώει κάποιες βασικές τροφές.

• Δεν μπορεί να συγκεντρωθεί ή συγκεντρώνεται υπερβολικά σε μία δραστηριότητα, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να συνεχίζει σε άλλη.

• Χρειάζεται περισσότερη εξάσκηση από άλλα παιδιά για να μάθει καινούργια πράγματα.

• Αντιστρέφει γράμματα και αριθμούς, δεν αφήνει διαστήματα μεταξύ των γραμμάτων και των λέξεων που γράφει. Μπορεί να μην έχει, για παράδειγμα, καλή αντίληψη στο οπτικό του σύστημα. Ο γραφικός του χαρακτήρας είναι πολύ κακός.

• Κουράζεται εύκολα κατά τη σχολική του εργασία. Μπορεί, για παράδειγμα, να πρόκειται για ένα παιδί που είναι υπερκινητικό, έχει διάσπαση προσοχής, είναι υποτονικό κ.ά.

• Δυσκολεύεται να κάνει φίλους της ίδιας ηλικίας και προτιμά να παίζει με μικρότερα ή με μεγαλύτερα παιδιά.