Είναι γεγονός ότι ο ρόλος του γονέα είναι πολύπλευρος και απαιτητικός. Μία βασική πτυχή του, είναι ότι ο γονέας είναι και ο τροφός του παιδιού του. Ένας από τους συχνότερούς προβληματισμούς του είναι εάν το παιδί του τρέφεται αρκετά και ολοκληρωμένα.
Όλοι μας ως παιδιά (και αρκετοί ως ενήλικες πλέον) είχαμε διατροφικές ιδιαιτερότητες. Σε άλλους δεν άρεσαν τα λαχανικά, άλλοι δεν τρώγανε το κρέας τόσο ή το ψάρι. Στα παιδιά με αυτισμό η επιλεκτικότητα στη διατροφή παρατηρείται πολύ πιο έντονη και συχνά κατατάσσεται ως μία από τις βασικότερες δυσκολίες στη λειτουργικότητα του παιδιού.
Για να κατανοήσουμε την αυστηρή διατροφική επιλεκτικότητα είναι σημαντικό να αντιληφθούμε τόσο τις δυσκολίες του παιδιού με αυτισμό όσο και την πολυπλοκότητα της διαδικασίας της σίτισης.
Αποδεχόμενοι ότι κάθε παιδί με αυτισμό είναι μοναδικό και διαφορετικό , είναι σημαντικό να εστιάσουμε στις βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει όπως είναι η επικοινωνία, η κοινωνική αλληλεπίδραση, οι αισθητηριακές δυσκολίες καθώς και η «ακαμψία σκέψης» και οι εμμονές.
Από την άλλη πλευρά η σίτιση είναι μια πολύπλοκή λειτουργία που απαιτεί λειτουργική συμμετοχή όλων των αισθήσεων (αφή, γεύση, όσφρηση, όραση και ακοή) , του σώματος καθώς και των εσωτερικών οργάνων αυτού.
Γνωρίζοντας λοιπόν την πολυπλοκότητα του αυτισμού και της σίτισης πώς μπορώ να βοηθήσω το παιδί μου;
- Αρχικά αποκλείστε το ενδεχόμενο ότι το παιδί αποφεύγει μία ολοκληρωμένη διατροφή λόγω παθολογικών ή οργανικών αιτιών.
- Αποφύγετε να το πιέσετε να φάει (για να μην γίνει τραυματική εμπειρία) ή εναλλακτικά να μείνει νηστικό. Για τα παιδιά με αυτισμό το αίσθημα του φόβου, απέχθειας ή αποφυγής μίας τροφής είναι ισχυρότερο από το αίσθημα της πείνας.
- Δημιουργήστε μία ρουτίνα φαγητού. Ένα οπτικοποιημένο πρόγραμμα που υποδεικνύει πότε το παιδί θα φάει δεκατιανό, μεσημεριανό και βραδινό δημιουργεί μια «ασφάλεια» για το ίδιο γνωρίζοντας τι έχει να κάνει.
- Οργανώστε το χώρο του φαγητού. Η ορθή στάση σώματος όπου το σώμα του παιδιού είναι στο σωστό σημείο ως προς το τραπέζι ή τα πόδια του ακουμπούν σε σταθερή επιφάνεια κατά την σίτιση, είναι πολύ σημαντικά για την ομαλή διεξαγωγή της.
- Ενισχύστε τις τροφές που ήδη αποδέχεται εντάσσοντας σταδιακά και με πολύ διακριτικό τρόπο νέες τροφές που μοιάζουν σε υφή, χρώμα και γεύση. Αφήστε αρχικά το παιδί να δει τις νέες τροφές, έπειτα να τις πιάσει και σε τελικό στάδιο να τις δοκιμάσει γευστικά.
- Τρώτε πάντα μαζί με το παιδί. Δοκιμάστε, «λερωθείτε» με τις νέες τροφές μαζί με το παιδί. Τα περισσότερα παιδιά στο φάσμα του αυτισμού έχουν υψηλή ικανότητα μίμησης. Θα νιώσουν περισσότερη «ασφάλεια» όταν σας δούνε να εμπλέκεστε με τις νέες τροφές.
Σε κάθε περίπτωση να θυμάστε ότι:
- η διατροφική επιλεκτικότητα του παιδιού με αυτισμό έχει σοβαρά αίτια και δεν πρόκειται για κάποιο «γινάτι».
- μπορεί να βελτιωθεί με την κατάλληλη προσέγγιση από έναν εξειδικευμένο θεραπευτή σίτισης (λογοθεραπευτή, εργοθεραπεύτη ή ψυχολόγο) και την οικογένεια.
- Το παιδί στο φάσμα του αυτισμού μπορεί να μάθει αρκεί να βρούμε το σωστό τρόπο.